AYM’den, yasaklanan karikatürlere özgürlük kararı

featured
Share

Share This Post

or copy the link

Uzun müddettir fotoğraf ve karikatür sanatıyla uğraşan Ümit Çobanoğlu, cezaevinden bir dergiye bir mektup, iki sayfadan oluşan ve “Bergün’ün Yolunan Saçlarına Dair” başlığını taşıyan bir metin ve beş  karikatür çizimi göndermek istedi.
Karikatürlerde, Cumhurbaşkanı, İçişleri Bakanı ve TBMM Lideri eleştiriliyordu.

Ceza İnfaz kurumu Mektup Okuma Komitesi, el yazısı metni ve karikatürleri inceledi ve Disiplin Kurulu’na sevketti. Şura, karikatürlerin devlet büyüklerine kamu çalışanlarını küçük düşüren ve töhmet altında bırakan çizimler olduğunu, palavra yanlış sözler içerdiğine karar verdi.

Ümit Çobanoğlu’nun Edirne 1. İnfaz Hakimliği’ne yaptığı şikayet reddedildi. Ağır Ceza Mahkemesi’ne yapılan itirazı da reddedilince mevzuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı.

Anayasa Mahkemesi şu tespit ve değerlendirmelerde bulundu:

“İFADE ÖZGÜRLÜĞÜ YALNIZCA KABUL GÖREN FİKİRLER İÇİN DEĞİLDİR”

Demokratik bir toplumun mecburî temellerinden olan ve toplumun ilerlemesi ve bireyin özgüveni için gerekli temel kaidelerden birini teşkil eden söz özgürlüğü, yalnızca kabul gören yahut zararsız veyahut kayıtsızlık içeren bilgiler ya da fikirler için değil tıpkı vakitte kırıcı, şok edici yahut rahatsız edici olanlar için de geçerlidir.

“TANINAN ŞAHISLAR DAHA FAZLA TENKİDE KATLANMAK ZORUNDA”

Bunun yanında Anayasa Mahkemesi, siyasetçilerin, kamuoyunca tanınan şahısların ve kamusal yetki kullanan görevlilerin gördükleri fonksiyon nedeniyle daha fazla tenkide katlanmak durumunda olduklarını ve bunlara yönelik tenkidin hudutlarının çok daha geniş olduğunu her vakit vurgulamıştır.

“RAHATSIZ EDİCİ DAHİ OLSA TABİR ÖZGÜRLÜĞA MUHAFAZASI ALTINDA” 

Anayasa Mahkemesi, birçok kararında daha evvel de belirtildiği üzere toplumsal ve siyasal ortama yahut sosyoekonomik dengesizliklere, etnik sıkıntılara, ülke nüfusundaki farklılıklara, daha fazla özgürlük talebine yahut ülke idare biçiminin tenkidine yönelik kanıların -bu kanılar devlet yetkilileri yahut toplumun kıymetli bir kısmı için rahatsız edici olsa dahi açıklanması, yayılması, faal, sistemli ve inandırıcı bir halde diğerlerine aşılanması, telkin ve tavsiye edilmesinin tabir özgürlüğünün muhafazası altında olduğuna karar vermiştir.

“KARİKATÜRLER SİYASETÇİLERİN ELEŞTİRİLMESİ NİTELİĞİNDE”
Somut olayda karikatürlerin siyasetçilerin eleştirilmesi niteliğinde olduğu, siyasal ortama ait kıymetlendirme niteliği taşıdığı, ülke idare biçiminin tenkidine yönelik kanıları tabir ettiği değerlendirilmiştir.

“YASAK MECBURÎ TOPLUMSAL BİR GEREKSİNİMİ KARŞILAMIYOR” 

Siyasi tenkit olduğu kabul edilen müracaat konusu karikatürlere demokratik çoğulculuk açısından daha fazla tahammül edilmesi gerekir. Üstteki bilgiler dikkate alındığında müracaatçının posta yolu ile göndermek istediği dokümanın sakıncalı bulunarak gönderilmemesinin zarurî toplumsal bir gereksinime karşılık gelmediği sonucuna ulaşılmıştır.

KARAR: SÖZ ÖZGÜRLÜĞÜNÜN İHLALİ

Anayasa Mahkemesi inceleme sonunda, tabir özgürlüğünün ihlal edildiğine ve müracaatçıya 13 bin 500 TL tazminat ödenmesine oybirliğiyle karar verdi. Yüksem Mahkeme kararın bir örneğini tekrar yargılama yapılmak üzere Edirne 1. İnfaz Hakimliği’ne gönderdi.

KARİKATÜR MECMUASI ENGELLENMİŞTİ

Daha evvelki yıllarda Ümit Çobanoğlu’na annesi tarafından götürülen karikatür mecmuası Lombak cezaevine sokulmamış, açılan davada mahkeme hata ögesi görmemişti.

Leave a Reply

%d bloggers like this: